Algemeen
Uitleg psalmen Digitaal schoolbord Over de berijmingen De Franse berijming De Nieuwe Psalmber... > Meer Over de Psalmen
Psalmen in de Bijbel Hebreeuwse Poë... Hebreeuwse Poë... Hebreeuwse Poë... Geweldsteksten > Meer Opinie
Onbekende psalmen Aangeboren muzikal... Psalmkeuze Populaire psalmen Aanpassen melodie > Meer Ingezonden
Rubriek ingezonden Zingen van psalmen Geschiedenis Psalmen Meditatie over psa... Verantwoording Mee... > Meer Studie berijmingen
Over Psalmen gespr... Over Psalmen gespr... Over Psalmen gespr... Over Psalmen gespr... Catechisatieles
Catechismus vr. 1 Catechismus vr. 2 Catechismus vr. 3 ... Catechismus vr. 6 Catechismus vr. 10 > Meer Dordtse Leerregels
H 1 artikel 1 H 1 artikel 2 H 1 artikel 3 en 4 H 1 artikel 5 H 1 artikel 6 > Meer Hoe moet ik omgaan met
Aalmoezen Aanvechtingen Achterklap Afgoderij Alcohol > Meer Des HEEREN Lof
Johannes à Lasco ... Johannes à Lasco ... Johannes à Lasco ... Johannes à Lasco ... Johannes à Lasco ... > Meer wat de bijbel zegt over
Abraham Benauwdheid De drie-eenheid (1) De drie-eenheid (4) De drie-eenheid (2) > Meer De Catechismus van Genève
Vraag 1 t/m 5 Vraag 6 t/m 14 Vraag 15 t/m 20 Vraag 21 t/m 29 Vraag 30 t/m 45 Vraag 46 t/m 49 Vraag 50 t/m 54 Vraag 55 t/m 59 Vraag 60 t/m 64 Vraag 65 t/m 72 Vraag 73 t/m 79 Vraag 80 t/m 87 Vraag 88 t/m 91 Vraag 92 t/m 100 Vraag 101 t/m 105 Vraag 106 t/m 110 Vraag 111 t/m 113 Vraag 114 t/m 125 Vraag 126 t/m 130 Vraag 131 t/m 135 Vraag 136 t/m 142 Vraag 143 t/m 157 Vraag 159 t/m 165 Vraag 166 t/m 184 Vraag 185 t/m 195 Vraag 196 t/m 199 Vraag 200 t/m 203 Vraag 204 t/m 207 Vraag 208 t/m 212 Vraag 213 t/m 216 Vraag 217 t/m 223 Vraag 224 t/m 232 Vraag 233 t/m 239 Vraag 240 t/m 252 Vraag 253 t/m 255 Vraag 256 t/m 259 Vraag 260 t/m 265 Vraag 266 t/m 295 Vraag 296 t/m 308 Vraag 309 t/m 323 Vraag 324 t/m 332 Vraag 333 t/m 339 Vraag 340 t/m 356 Vraag 357 t/m 373 Staan tijdens het ... Bijbelstudie
Psalm 1 Psalm 2 en jij Psalm 23 en jij Psalm 3 en jij Psalm 4 en jij > Meer Waar jij mee zit
Psalm 40 en jij Gospelmuziek Onbekeerd na een k... Gods berouw De speelfilm > Meer

Waak voor wildgroei aan Psalmberijmingen

Waak voor wildgroei aan psalmberijmingen

Auteur: Ds. M. van Reenen

Inleiding

Verschillende keren heb ik als predikant de weeksluiting verzorgd in een algemeen woonzorgcentrum voor ouderen. De aanwezigen hadden een heel diverse kerkelijke achtergrond, van synodaal gereformeerd tot oud gereformeerd. Toen zij nog naar de kerk gingen, waren ze heel verschillende liturgieën gewend. Toch was dat geen probleem, want vanuit hun jeugd waren ze allemaal bekend met de berijming van 1773. Heel wat verzen kenden zij uit het hoofd.

Hoe zal dit –Deo volente– over 25 jaar zijn? Dan is er in een algemeen verzorgingstehuis geen gezamenlijke kennis meer, want dan zijn sommigen al in hun jeugd opgegroeid met de ”nieuwe berijming” van 1967, en anderen nog met 1773. En nog 25 jaar later? Dan lukt het misschien zelfs in een reformatorisch verzorgingstehuis nauwelijks meer om psalmen uit het hoofd te zingen. Want om later psalmen uit het hoofd te kunnen zingen, moet je ze eerst in je jonge jaren vaak en goed gezongen hebben. En er moet een gezamenlijke bagage zijn. Dezelfde psalmen geleerd thuis, op school en in de kerk. Dan kunnen we ook samen zingen, ook straks, als de Heere ons de tijd van leven geeft.

Zorgen

Gaat het op dit punt nog goed? Er zijn verschillende ontwikkelingen die hierin zorgen baren. De vanzelfsprekendheid om psalmen te zingen in de eredienst –een gewoonte van de kerk van alle tijden– is sterk aan het verminderen, in bijna de hele breedte van de gereformeerde gezindte. De gewoonte om op school psalmen aan te leren dreigt buiten de reformatorische scholen te verdwijnen. En als er op (jeugd)verenigingen gezongen wordt, dan zijn psalmen vaak niet erg populair. Dit laatste is niet nieuw, maar het wordt wel sterker, is mijn idee.

Om dit soort ontwikkelingen tegen te gaan, worden er her en der initiatieven ondernomen om ons een frisse blik op de psalmen te geven. Initiatieven van heel verschillend karakter: Psalmen van Nu en een Nieuwe Psalmberijming; een nieuwe versie van de berijming van Marnix van Sint Aldegonde (ds. C. J. Meeuse) en een herziening van 1773 (dr. E. Hofman). Achter deze berijmingen zit niet alleen een behoefte om te dichten, maar ook een behoefte om de berijmde psalmen vitaal te houden voor nieuwe generaties.

Een terecht verlangen. Wat kunnen we op het vlak van de liturgie méér wensen dan dat in de toekomst de psalmen zullen gezongen blijven worden – en begrépen? Het is dan ook niet verwonderlijk, dat er mensen zijn die bij ieder nieuw initiatief hopen dat dít in hun kerkelijke gemeente zal worden ingevoerd.

Maar hebben we dan ook echt zo veel gewonnen? Ik ben bang van niet. Het gaat me nu niet om de dichterlijke kwaliteiten, maar over het belang van een gezamenlijke psalmschat. Zo lang wij gezamenlijke christelijke scholen, politieke partijen, verzorgingstehuizen enozovoort hebben, zolang is het van groot belang dat we echt iets samen te zingen hebben.

Wat is dan wenselijk? Dat er een gezamenlijke, kerkelijke bezinning plaatsheeft op het zingen van de psalmen. De berijming van 1773 heeft onmiskenbaar zijn nadelen – ik heb daar eerder al over geschreven. Maar zij heeft wel twee belangrijke voordelen: ze is vrijwel kerkbreed gezongen, én ze heeft de tijd gehad om te worden tot de ”taal van het hart”. Psalmberijmingen die maar een tijdje in zijn en slechts in een paar gemeenten ingevoerd worden, zullen zowel deze breedte als deze diepte missen.

Eerlijke analyse

Graag reik ik daarom enige gedachten aan ter bezinning in de kerken. In de eerste plaats, laten we ons bezinnen op de vraag naar de problemen met de psalmen. Onszelf eerlijk vragen stellen, dat is niet gevaarlijk. De ogen sluiten voor ontwikkelingen, dat is wel gevaarlijk. De ontwikkelingen op dit punt gaan werkelijk geen kerk voorbij – in elk geval niet op het grondvlak.

In de tweede plaats, laten we dan zoeken wat er gedaan kan worden tot behoud van het psalmenzingen. Misschien is behoud van 1773 dan de beste optie – bijvoorbeeld ten dienste van de brug tussen de generaties. Misschien is een andere berijming dan beter – bijvoorbeeld ten dienste van de verstaanbaarheid. Maar laat ons denken hierover gebaseerd zijn op een eerlijke analyse.

Ten slotte, mocht er behoefte zijn aan een (ver)nieuw(d)e berijming, laat het dan een gezamenlijke zoektocht zijn. Er is inmiddels een reservoir aan pogingen. De commissie die ”1773” voorbereidde (en die de hele kerk diende) kon ook putten uit diverse bronnen, zoals de berijming van Hendrik Ghijssen en Johannes Voet. Er waren toen echter geen gemeenten die op eigen houtje uit Ghijssen gingen zingen. Dat lijkt mij ook nu een onvruchtbare route.

Ik besef heel goed, dit pleidooi loopt zomaar stuk op onze kerkelijke verdeeldheid. Maar als wij de nood gevoelen, dan moeten we niet bij voorbaat het hoofd in de schoot leggen. En als wij geloven in een drie-enig God, dan moeten wij er ook niet aan wanhopen dat Hij bijeen kan brengen wat bijeen hoort. Misschien kan het gezamenlijk spreken over de liefde tot de psalmen –niet alleen over de berijming ervan, maar vooral over het hart ervan– nog wel een middel zijn tot het vinden van geestelijke herkenning!

De auteur is predikant van de hersteld hervormde gemeente te Oldebroek-’t Harde.

Dit artikel heeft eerder in het Reformatorisch Dagblad van 16 februari 2016 gestaan.


Dienen

Desiderius Erasmus

Dragende Zijn kruis

Stilte!

Bij welk team hoor jij?

Geen Woord Teveel Dl. 4

Psallite Deo

Eigen Bewerkingen Psalmen

Psalmen Davids

Wait

Over psalmboek.nl

Contact

Copyright 2019


Sponsor: Erdee Media Groep